Tüm kanserler arasında beyin tümörleri görece az görülenlerden biri olsa da, hasta ve yakınları üzerinde önemli bir kaygı yaratabilir. Hastalığın tanısında, tedavisinde ve takibinde bilinmesi gereken 5 detay nedir?

Semptomları yakalamak

Beyin tümörü çok net belirtiler vermez. Ancak şüphelenecek bazı semptomlar mevcut. Geçmeyen baş ağrıları, kusma, nöbet, davranış değişiklikleri, görme problemleri gibi bir dizi farklı şikayet beyin tümöründen şüphelenmemize neden olabilir. Erken aşamada hekime başvurup her şeyin yolunda gittiğinden emin olmakta yarar var.

Tecrübe ve sınırları bilmek

Güzel bir söz var. İyi cerrah, yapabilecekleri kadar yapamayacaklarını da bilendir diye… Konu beyin tümörü olduğunda bu söz kritik bir öneme sahiptir. Özellikle beynin kendi dokusuyla ilişkili tümörlerde. Bazı beyin tümörlerinde tümör ve beyin arasında belirgin bir sınır bulunmaz. Bu iki yapı iç içe geçebilir. Bu durumda güvenli alanda kalarak mümkün olduğunca tümör çıkarmayı hedefleriz. Dengeyi bulmak önemlidir. Örneğin, çok az bir tümör çıkarıp ameliyatı sonlandırdığınızda hastanın sorununu çözmemiş olursunuz. Öte yandan agresif davranıp tümörü sonuna kadar çıkarmayı hedeflediğinizde ise, hastada fonksiyon kayıpları olabileceği gibi, ciddi bir kanama nedeniyle yaşam kaybı dahi söz konusu olabilir. Peki, burada yapılması gereken nedir? Aslında tüm süreci titizlikle yürütmek… Doğru tanı, doğru planlama ile özen ve sabırla gerçekleştirilen bir ameliyat.

Teknolojik gelişmeler sayesinde daha başarılı ameliyatlar yapmak mümkün

Günümüzde beyin tümörlerinin hem tanısında hem tedavisinde çok önemli teknolojik gelişmeler var. 3 Tesla MR cihazlarının sağladığı yüksek görüntü kalitesi sayesinde çok daha net tanılar koymak mümkün. Tedavide ise ameliyatı yaparken kullandığımız ana enstrümanlar olan mikroskop ve endoskoptaki gelişmelerin yanı sıra ameliyat esnasında kullanılabilen nöronavigasyon, nöromonitorizasyon ve intraoperatif görüntülemeler ile daha başarılı operasyonlar yapmak mümkün hale geldi.

Cerrahiye alternatif ve cerrahiyi destekleyici tedaviler var

Bir beyin tümörünü tedavi etmenin en kalıcı yöntemi onu olduğu yerden tamamen çıkarmaktır. Ancak bu bazen fazla risklidir, bazense mümkün değildir. Bu durumda radyocerrahi ve radyoterapi tedavileri gündeme gelir. Örneğin, beyindeki işitme ve denge sinirinden köken olan akustik nöronomların tedavisinde Gamma Knife cihazı ile çok iyi sonuçlar alınmaktadır. Yine birçok tümörde cerrahi sonrası Gamma Knife ile tümörü ışınlayarak sonuçlar iyileştirilebilir. Çok sayıda tümörün olduğu olgularda ise geleneksel radyoterapi cihazları ile tüm beyin radyoterapisi değerlendirilir. Bunların yanı sıra sistemik tedavilerdeki gelişmelerden beyin tümörleri de yararlanmaktadır. Kemoterapinin yanı sıra, akıllı ilaçlar ve hedefe yönelik ilaçlar da beyin tümörü tedavisine katkıda bulunma potansiyeline sahiptir.

Nüks Riskini Atlamamak

Bir cerrah olarak beyindeki tümörü ne kadar güzel temizleseniz de, hasta da üzerine düşeni ne kadar layıkıyla yapsa da, bir kez tümör oluşmuş bir beyinde tekrar tümör oluşabilir. Bu riski azaltmak için bazen primer cerrahiden sonra ışın tedavisi düşünülür. Burada nüksü erken aşamada yakalamak önemlidir. Böylece örneğin Gamma Knife ile bu tümör kolayca tedavi edilebilir.

Beyin Tümörü Tedavisi Hakkında Bilinmesi Gerekenler yazısı ilk önce Prof. Dr. Yavuz Aras Resmi Web Sitesi üzerinde ortaya çıktı.

Beyin tümörü kafatasında şişlik yapar mı? Vücudun herhangi bir bölümünde ele gelen ufak şişliklerle zaman zaman karşılaşılabilir. Bunlar böcek ısırığı, sivilce gibi önemsiz kısa sürede geçecek şişlikler olabileceği gibi, darbeye bağlı oluşan yine zaman içinde kendiliğinden geçebilen şişlikler de olabilir. Ancak bu şişlikler cilt altında oluşmuş bir lezyonun da belirtisi olabilir. Kafatası oldukça sert bir yapı olduğu için bir beyin tümörünün kafatasında şişlikle kendini göstermesi nadirdir. Beyinde oluşan bir tümör beyin içindeki dokulara baskı yapıp beyin içinde şişlik yapıp vital ve fonksiyonel semptomlara neden olabilir. Ancak kafatasının bu sert yapısından dolayı çoğu zaman beyindeki bu şişme kafatasına yansımaz.

Ancak bazı özel ve nadir görülen kafa kemiğinin kendisinden köken alan tümörlerde (osteom ve osteosarkom gibi) bu durum izlenebilir. Ek olarak kafa kemiğine metastaz yapan tümörler de kafatasında şişlik yapabilir. Ancak bunlar oldukça nadir görülen tümör tipleridir.

Beyin Tümörü Kafada Şişlik Yapar mı?

Belirttiğimiz gibi beyin tümörleri nadiren kafa şişliği ile kendini gösterir. Bunun nedeni kafatası kemiğinin sert yapısıdır. Beyindeki bir şişlik çok nadiren dışarıya doğru baskı yapıp kafa kemiğini etkileyebilir. Bazı nadir görülen kemik tümörlerinde böyle bir şişlik daha çok izlenir. Vücudun farklı yerlerinde görülen bazı tümörler şişlikle kendini belli edebilse de beyin için bu çok da mümkün değildir. Örneğin, meme kanseri ve tiroid tümörlerinde bu tür şişlikler ilk aşamada fark edilen en önemli semptomdur.

Beyin tümörlerinin çok daha yaygın semptomları vardır. Bunlar arasında, baş ağrısı, nöbet geçirme, kusma, görme bozuklukları, davranış değişiklikleri, işitme problemleri, konuşma bozuklukları, bilinç bulanıklığı, anlama ile ilgili sorunlar, denge problemleri ve uyuşukluk gibi bir dizi farklı durumdan bahsedilebilir. Neticede beyin tümörünün türü, boyutu, yeri vd. birçok farklı özelliği hastanın semptomlarını ve bu semptomların şiddetini belirler.

Beyin Tümörü Kafatasında Şişlik Yapar Mı? yazısı ilk önce Prof. Dr. Yavuz Aras Resmi Web Sitesi üzerinde ortaya çıktı.

Evet. Beyin tümörü kişiliği etkiler mi? sorusuna doğrudan evet diyebiliriz. Ancak bunun beyin tümörünün en yaygın belirtilerinden biri de olmadığını ve insanın karakterinin yüzlerce farklı neden nedeniyle de değişebileceğini de akılda tutmak gerekir. Aslında bu haliyle sorumuza yanıt olarak kişilik değişiminin yüzlerce nedeninden birinin beyin tümörleri olduğunu söyleyebiliriz.

Hangi Beyin Tümörleri Karakteri Etkiler?

Beyin tümörünün lokasyonu buradaki temel bileşendir. Özellikle frontal lobda yani beynin alnın hemen arkasındaki bölümünde oluşan ya da büyüyerek buraya baskı yapan tümörlerin bir semptom olarak kişilik değişikliği yapması söz konusu olabilir. Bilindiği gibi beynin her bölgesi fonksiyonel bir beceriyi üretir, kontrol eder ve/veya bir şekilde katkıda bulunur. Zira frontal lob da beynin kişilik ve duygusal durum gibi fonksiyonlarına ev sahipliği yapar. Bu bölgeyi tutan bir tümör de bu becerileri olumsuz etkileyebilir. Frontal lob ahlaki davranışlar sergilemede, davranışları düzenlemede birincil role sahiptir. Bu haliyle burada gelişen bir tümör sosyal olarak uygunsuz kabul edilen davranışlara da neden olabilir.

Hipofiz bezi tümörleri de kişilikle ilgili değişiklere yol açabilir. Hipofiz bezi hormonların üretilmesinden sorumludur. Burada oluşan bir tümör hormonlar üzerine etki yapabileceğinden bunun bir sonucu olarak da davranışları gayet tabii etkileyebilir.

Beyin Tümörü Kişilikte Hangi Değişikliklere Yol Açabilir?

Beyin tümörü kişinin karakterini farklı şekillerde etkileyebilir. Bunlar nelerdir?

• Asabiyet
• Saldırganlık
• Zihinsel karmaşa
• Unutkanlık
• İlgisizlik, motivasyon kaybı
• Yer, zaman fark etmeksizin küfürlü konuşma ve ahlaki olmayan farklı davranışlar sergilemeye meyil etme
• Aşırı endişe
• Ruh halinde, duygularda aşırılık
• Kişinin karakterinde keskin değişiklikler (önceden neşeli biriyken şimdi sinirli olma, konuşkanken suskun olma gibi)
• Karakterine uymayan riskli davranışlar sergileme
• Aşırı duygusal iniş çıkışlar

Sonuç

Beyin tümörlerinin baş ağrısı, kusma, nöbet geçirme gibi daha yaygın kabul edilen belirtileri olmakla birlikte karakter değişimi de beyin tümörü belirtilerinden biri olabilir. Ancak her değişen kişilik özelliğinin nedeninin beyin tümörü olmadığı da açıktır. Öte yandan bazı kişilik değişimleri gerçekten çok keskin ve hatta dramatiktir. Bu noktada kişi bunun belki tam olarak farkında olamasa da yakın çevresi mutlaka bu değişimleri fark eder ve bir hekime başvurulması gerektiğine karar verir.

Burada hastanın bir beyin MR görüntülemesine bakmak faydalı olabilir. Beyinde bir kitle saptanırsa bu doğrultuda bir tedavi planlanır. Gerekli tetkikler yapıldıktan sonra bu kitlenin ameliyatla çıkarılması düşünülür.

Nihayetinde kişilik değişimi beyin tümörü kaynaklıysa uygun tedaviyle kişinin karakterindeki bu keskin değişiklik ortadan kaldırılabilir, hafifletilebilir.

Beyin Tümörü Kişiliği Etkiler mi? yazısı ilk önce Prof. Dr. Yavuz Aras Resmi Web Sitesi üzerinde ortaya çıktı.

Evet. Beyin tümörünün konumuna ve boyutuna göre kişide hafıza kaybı ya da değişimi söz konusu olabilir. Hafıza oldukça detaylı, sınırları halen tam olarak keşfedilememiş bir beceridir. Beynin birçok bölümünün katkıda bulunup adeta bir ağ yapı halinde hareket eden bir olgudur hafıza. Beynin hangi bölümlerinin hafıza becerisine dahil olduğuna bakarsak;

• Temporal lobda bulunan mekanizmalar bilinçli olarak hatırlanan anıları işler. Hipokampus, yeni bilgileri hafızaya kayıt ederken, parahipokampal girus, mekansal hafıza, ortam ve konum bilgisinden sorumlusudur. Amigdala ise duygusal hafızanın oluşumu, korku ve stresle ilişkili anıları tutar.
• Frontal lobdaki sistemler ise çalışma belleği, dikkat, planlama, bilgiyi organize etme, hatırlanacak bilginin seçilmesi ve tekrar geri çağrılması gibi işlemleri yapar.
• Limbik sistem beynin iç orta bölgesinde, beyin yarımkürelerinin derin kısmında yer alır. Duygu ve hafızanın bütünleşmesine çalışır. Anıların kalıcı hale gelmesi için hipokampus ve amigdala iş birliği yapar.
• Beyin bir bağlantı bütünüdür. Neredeyse tüm sistemler birbiriyle iletişim halindedir. Bu bağlantı yollarından bazıları bilgi akışını sağlayarak hafıza ağını örer.

Bu belirttiğimiz bölgelerde oluşan bir tümör, başka bir yerdeki tümörün buraya doğru büyüyüp baskı yapması ya da burada oluşan metastazlar hafızayla ilgili sorunlara neden olabilir.

Hafıza Problemleri Nelerdir?

Hafıza ile ilişkili problemler farklı şekillerde kendi gösterebilir;

• Unutkanlık
• Yeni bir bilgi öğrenmede güçlük
• Olayların sırasını karıştırma
• Dikkat dağınıklığı
• Bilgiyi, kelimeyi hatırlayamama
• Karar verme ve planlama yapmakta zorluk

Hangi Tümörler

Bazı tümörler beynin yukarıda belirttiğimiz bölümlerinde daha sık görülür. Bu nedenle oluştuğunda hafızayla ilgili semptomlara neden olabilir. Bunlar nelerdir?

• Temporal lob ve hipokampusa yakın yerleşimli gliomlar yeni bilgileri kaydetme ve hatırlama sorunlarına yol açabilir.
• Frontal lob veya kafa tabanına yakın yerleşimli menenjiomlar dikkat, planlama ve hafızada belirgin bozulma oluşturabilir.
• Hipokampusa yakın yerleşen hipofiz adenomları komşuluk ve hormon dengesizlikleri nedeniyle bilişsel işlevler ve hafızada sorunlara yol açabilir.
• Hipokampus veya parahipokampal bölgede gelişen medial temporal bölge tümörleri yeni anı oluşturma kapasitesini etkileyebilir.
• Frontal veya temporal lobda yerleşen beyin metastazları hafızada ve kişilik değişikliklerinde belirgin bozulmaya sebep olabilir.
• Limbik yapılara tutulum gösteren tümörlerde ise hızlı ilerleyen hafıza kayıpları görülebilir.

Nihayetinde beyin tümörleri hafıza sorunlarına yol açabilir. Ancak hafıza problemlerinin onlarca farklı nedeni mevcuttur. Ayrıntılı bir değerlendirme ve görüntüleme ile hastanın net tanısı konur ve uygun tedavisi başlanır.

Beyin Tümörü Hafızayı Etkiler mi? yazısı ilk önce Prof. Dr. Yavuz Aras Resmi Web Sitesi üzerinde ortaya çıktı.

Evet. Bazı beyin tümörlerinin bir semptomu olarak kişide işitme kaybı görülebilir.

Beyin tümörleri kafatasının içinde yer aldığı bölgeye göre işitmeyi etkileyebilir. Tümör işitme sinire bası oluşturacak bir konumda ortaya çıkmış ya da zaman içinde buraya doğru büyüme göstermişse kişi duyma ile ilişkili sorunlar yaşayabilir. En temel belirti ise duyma güçlüğü ya da kaybıdır. Bununla birlikte kulakta çınlama, denge kaybı, inatçı baş ağrıları gibi farklı semptomlar da ortaya çıkabilir. Peki, hangi beyin tümörleri kişinin işitme becerisini sekteye uğratır;

• Vestibular schwannoma: İşitme kaybı ve beyin tümörü konu olduğunda ilk akla gelen işitme ve denge sinirinden (8. kraniyal sinir) köken alarak ortaya çıkan tümörlerdir.  Bunlar iyi huylu tümörlerdir. Akustik nöronoma olarak da bilinir. İşitmenin azalması/kaybı, kulakta çınlama, denge problemleri gibi belirtilerle karşımıza çıkar.
• Beyinsapı ve posterior fossa da görülen tümörler:  Beynin arka çukur kısmında yerleşen tümörler beyin sapına ve işitme yollarına baskı yapabilir. Menenjiomlar, ependimomlar, daha sık çocuklarda görülen medulloblastomlar örnek verilebilir.
• Temporal lobda oluşan tümörler: Kafatasının iki yan bölümünde ortaya çıkan farklı farklı tümörler duymayı etkileyebilir. Gliomlar, metastazlar, menenjiomlar işitme becerisini olumsuz olarak etkileyebilir.

Belirtiler Nelerdir?

Beyin tümörü işitmeyi engeller mi? Evet, bazen. En önemli belirti işitmenin azalması ya da tamamen kaybolmasıdır. Bu genelde tek kulakta olur. Bununla birlikte kulak çınlaması, denge sağlamakta zorlanma, baş ağrısı ve ileriki evrelerde de farklı nörolojik semptomlar görülebilir.

Tedavi Nedir?

Kişideki işitme probleminin bir beyin tümörüyle ilişkili olduğu ilk olarak ortaya konmalıdır. Beyin MRI görüntülemesi ve gerekirse biyopsi ile sorun tam olarak ortaya konur. Tümörün tipine göre ise tedavi planlanır. Mümkünse cerrahi ile tümörü tamamen çıkarmak hedeflenebilir. Tümörü çıkarırken işitme sinirine de korumak gerekir. Burada cerrahinin yanı sıra Gamma Knife radyocerrahisi de düşünülebilir. Doğrudan bu yaklaşım tercih edilebileceği gibi tümörün bir kısmını cerrahi ile çıkarıp, işitme sinirine bitişik olan kısmına radyocerrahi uygulanması değerlendirilebilir.

Hastaların aklındaki en önemli soru ise semptomların ne derecede ortadan kalkacağıdır. İşitme sinirinin üzerinde sadece bası var ve sinirde de herhangi bir tahribat yoksa hastanın şikayetleri çok büyük oranda geçer.

Nihayetinde her hastanın tedavisinin kendi özel durumuna göre belirlenmesi ve uygulanması gerektiği unutulmamalıdır.

Beyin Tümörü İşitmeyi Engeller mi? yazısı ilk önce Prof. Dr. Yavuz Aras Resmi Web Sitesi üzerinde ortaya çıktı.

Beyin biyopsisi radyolojik tarama ile beyinde tespit edilmiş anormal bir lezyonun tam olarak ne olduğunu anlamak için uygulanan ve bu lezyonun bir parçasının veya bazen tamamının çıkarılmasını içeren bir işlemdir. Patoloji bu parçayı inceler. Bunun bir kist ya da tümör olup olmadığını söyler. Tümörse karakteristiğinin ne olduğunu belirtilir ve moleküler özelliklerini ortaya koyar.  Böylece en doğru tedavi planlamasını yapmak da mümkün olur.

Beyin biyopsisi beyin tümörünün en net tanı aracıdır.

Stereotaktik Beyin Biyopsisi Nedir?

Beyin biyopsisi, beyin tümörünün tipini tam olarak anlayabilmek için yapılan minimal invaziv bir tanı aracıdır. Günümüzde gelişen MR teknolojisi sayesinde radyolojik olarak beyin tümörleri hakkında kayda değer bir bilgi elde etsek de kesin tanı biyopsi ile mümkündür. Beyin biyopsisi bazen sadece tanıya yönelik olabileceği gibi bazen hem tanı hem tedaviye yönelik de olabilir.

Nasıl Yapılır?

İşlem genel anestezi altında, ameliyathanede yapılır.  Hastanın başına stereotaktik metal çerçeve yerleştirilir. Beyin tomografisi çekilir. Biyopsinin alınacağı lezyonun koordinatları tam olarak tanımlanır. Ardından kafatasında küçük bir kesi yapılır. Biyopsi iğnesi yardımıyla tümöre ulaşılır, uygun doku alınır ve patolojiye gönderilir. İşlem sonlandırılır. Bazen de hastayı kapatmadan patolojiden gelen sonuca göre işleme devam edilebilir. İlgili lezyonunun aynı seansta tamamen çıkarılması düşünülebilir. Bazı olgularda ise kitle tamamen çıkarılır, patolojiye gönderilir ve işlem sonlandırılır. Gelen patoloji raporuna göre hastanın takipleri ve ilave bir tedavi alıp almayacağı belirlenir. Stereotaktik beyin biyopsisinin kendisi genellikle 1 saatten az sürer. Ancak işlemin kapsamına göre bu süre uzayabilir.

Sonuç

Beyin biyopsisi, beyin tümörlerinin tanısında ve tedavisinin planlamasında başvurulan değerli bir girişimsel işlemdir. Özellikle tümörün konumunun riskli olduğu, beynin derinlerinde olduğu ve doğrudan cerrahiye karar verilmesinin güç olduğu olgularda, beyindeki kitlenin (tümör, kist ya da enfeksiyon) tam olarak ne olduğunun anlaşılamadığı durumlarda beyin biyopsisine yaygın olarak başvurulur. Bununla birlikte radyoterapi ve/veya kemoterapi verilmesi planlanan olgularda da tümörün tipini tam olarak tespit etmek için beyin biyopsisinden faydalanılabilir.

Bununla birlikte radyolojik görüntüleme ile sınırları net bir şekilde ortaya konan ve cerrahi ile çıkarılması planlanan tümörlerde stereotaktik biyopsiye ihtiyaç duyulmayabilir. Bu tip olgularda mikrocerrahi ya da endoskopik yöntemle tümör çıkarılır yani cerrahi tamamlanır. Çıkarılan tümörün ne olduğunu tam olarak bilmek için patolojiye gönderilir. Gelen sonuca göre hastaya radyoterapi verilip verilmeyeceği tartışılır.

Beyin Biyopsisi yazısı ilk önce Prof. Dr. Yavuz Aras Resmi Web Sitesi üzerinde ortaya çıktı.

Beyin tümörü tedavisindeki temel felsefe beyin içi basıncı düşürmek için tümörü çıkarmaktır. Bu haliyle beyin tümörlerinin tedavisindeki en yaygın tedavi cerrahidir. Ancak her beyin tümörünün de ameliyat edilmesi gerekmez. Bazı tümörlerin ameliyat edilmeden de tedavisi mümkün olabilir. Burada ameliyatsız beyin tümörü tedavisi ile ifade edilen radyocerrahi cihazları ile tümörün vücut dışından radyasyon ışınları ile tedavi edilmesidir. Burada en sık kullanılan cihaz da Gamma Knife’dır. Gamma Knife, beyin cerrahisi için geliştirilmiş ve sadece bu alanda kullanılan özellikli bir teknolojidir. Bununla birlikte vücudun diğer bölgelerinin yanı sıra kafa içi tümörlerde de kullanılan Cyberknife, Truebeam gibi farklı radyoterapi cihazları da mevcuttur.

Bunların yanı sıra her beyin tümöründe doğrudan tedavi kararı alınmayadabilir. Bekle ve gör yaklaşımıyla hasta sık aralıklarla takip edilebilir. Bu strateji özellikle yayılım ve büyüme riski az olan tümörlerde ve/veya hastanın ameliyata uygun olmadığı olgularda değerlendirilir.

Ameliyatsız Beyin Tümörü Tedavisi Nedir?

Ameliyatsız beyin tümörü tedavisi beyin tümörünün vücut dışından ışın tedavisi ile yok edilmesi ya da büyümesinin durdurulmasıdır. Hastanın kafatasında bir kesi yeri açılmaz. Beyin tümörünün konumu tam olarak tespit edilir, tümörün sınırları çizilir ve ışın tedavisi yapılır. Kesisiz yapılan bu tedavi birçok avantajı da beraberinde getirir. Hasta anestezi almaz, enfeksiyon ve kanama riski çok çok azalır, hastanede yatmak gerekmez. Hasta tedavisini olur ve evine, günlük yaşamına geri döner.

Beyin Tümörü Ameliyatsız Tedavi Edilir mi?

Beyin tümörlerinin tamamına baktığımızda halen büyük bir bölümünün kesin tedavisi cerrahidir. Ancak bu ameliyatsız yaklaşım bazı beyin tümörlerinin cerrahisiz tedavisini mümkün kılabilir. Bunlar nelerdir? Menenjiom ve vestibular schwannoma Gamma Knife’ın en sık kullanıldığı iki beyin tümörü tipidir.  Bunlara ek olarak trigeminal schwannoma, hipofiz tümörü, hemanjioblastom, pineal bölge tümörleri, kordomalar, kraniofaringiom, glomus tümörleri de uygun olgularda Gamma Knife ile tedavi edilebilir.

Beyin Tümörü Ameliyat Olmazsa Ne Olur?

Ameliyat edilmesi uygun bulunan tüm tümörlerin cerrahi yolla çıkarılması gerekir. Ameliyat edilmezse ne olur?  Beynin ya da vücudun diğer bölümlerine yayılabilir. Olduğu yerde büyüyüp beyne baskı yapabilir, bazı fonksiyonel semptomların oluşmasına neden olabilir.

Beyin Tümörü İlaçla Tedavi Edilir mi?

Günümüzde beyin tümörünü tek başına ilaç ile tedavi etmek mümkün değildir. Ancak burada ilaçla kastedilen kemoterapi gibi sistemik terapilerse, bu uygulamalar bazı beyin tümörlerinin tedavisinde cerrahi ve radyoterapi ile birlikte sıklıkla kullanılır. Özellikle metastatik olgularda sistemik terapilerden yoğun olarak yararlanılır.

Ameliyatsız Beyin Tümörü Tedavisi yazısı ilk önce Prof. Dr. Yavuz Aras Resmi Web Sitesi üzerinde ortaya çıktı.

Evet, beyin tümörü görmeyi etkileyebilir. Beyinde oluşmuş bir tümör kişinin görme becerisini sekteye uğratabilir. Beynin farklı farklı lokasyonları vardır ve her bir bölüm birbirinden değerli fonksiyonları yönetir. Beynin arka kısmında bulunan oksipital lob da görme işlevini yerine getirmekten sorumludur. Okspital lob göze gelen görüntüleri işleyip görmenin mümkün olmasını sağlar. Beynin tüm doku ve bölümleri gibi burada da tümör gelişebilir. Tüm beyin tümörlerinin yaklaşık yüzde 3’ü bu bölgede gelişir. Bu bölgede gelişen tümörler görme siniri üzerinde bası yapar ve kişide görme ile ilişkili sorunlara yol açabilir. Buna ek olarak beynin göze yakın olan bölümlerinde oluşan tümörler de görme problemlerine neden olabilir. 

Beyin Tümörleri Görmeyi Nasıl Etkiler?

Beyin tümörü görmeyi çeşitli şekillerde etkileyebilir. Kişide, bulanık görme, çift görme, göz hareketlerinde anomali, ışığa hassasiyet ve farklı boyutlarda görme kayıpları oluşabilir.  Bu semptomların şiddeti zaman içinde artabilir. Gözde kör noktalar oluşabilir. Tümörün büyümesiyle birlikte yarattığı bası da artar. Nihayetinde ciddi görme kayıpları söz konusu olabilir.

Tüm bu semptomların temel nedeni de tümörün oksipital lob üzerine yaptığı basıdır. Ancak sadece oksipital lobda değil, oksipital lobun çevresinde oluşup buraya bası yapan tümörlerde de bu tip semptomlarla karşılaşılabilir. Bunlara ek olarak bir tümörün beyin köküne ve optik sinirlere bası yaptığı olgularda da görme kusurları gündeme gelebilir.

Hangi Beyin Tümörleri Görmeyi Etkiler? Tedavileri Nasıl Yapılır?

Beyinde oluşan birçok farklı tümör tipi vardır. Bunlardan görme becerisini etkileyebilenler arasında sıklıkla şunlar yer alır;

• Menenjiom: En sık görülen beyin tümörlerindendir. Genellikle iyi huyludur, beynin birçok farklı bölgesinde görülebilir. Bu tümörler genellikle sağlıklı beyin dokusuyla iç içe geçmez ve beyinle arasında belirgin bir ayrım vardır. Bu da cerrahi ile çıkarılabilmelerini mümkün kılar. Çok geç kalınmadıysa, görme sinirlerinde kalıcı bir hasar oluşmadıysa, tümörün yarattığı bası ortadan kaldırıldığında kişinin şikayetleri ortadan kalkabilir.
• Gliomlar: Optik sinire bası yapabilirler. Kötü huylu olmaya meyil edebilen tümörlerdir. Bazen tümör optik sinir hattı boyunca büyüyebilir. Görme ile ilişkili ciddi semptomlara yol açabilir. Bu tip tümörlerde cerrahiye ek tedavi modalitelerine de ihtiyaç duyulabilir.
• Kraniyofaringioma: İlk olarak görme ile ilgili şikayetlerle kendini gösterebilir. Bu nedenle hastalar ilk aşamada sıklıkla göz hekimine de başvurabilirler. Çocuk beyin tümörleri arasında da yaygın görülen bir tümör tipidir. Tedavisinde cerrahi altın standarttır. Gerekli olgularda cerrahi sonrası radyoterapi de uygulanabilir.

Sonuç olarak beyin tümörleri görme bozukluklarına yol açabilir. Cerrahi ile hastaların şikayetleri geçebilir, hasta tümöründen kurtulabilir. Bazı olgularda tümör tamamen çıkarılabilirken bazı olgularda görme sinirine zarar vermemek için tümörün bir kısmı içeride bırakılabilir. Buraya radyocerrahi ya da radyoterapi uygulamak düşünülebilir.

Beyin Tümörü Görmeyi Etkiler mi? yazısı ilk önce Prof. Dr. Yavuz Aras Resmi Web Sitesi üzerinde ortaya çıktı.

Beyin tümörü ameliyatı genel anestezi altında ameliyathane ortamında hastanın kafatasında ufak bir pencere açarak tümöre ulaşılması ve çıkarılmasını içerir. Beyin tümörü tedavisinde ilk düşünülen, öncelenen yaklaşım cerrahidir. Zira, beyindeki tümörü tamamen ya da mümkün olduğunca vücut dışına çıkarmak hastanın yaşam beklentisini en üst seviyeye çıkarır. Cerrahiden sonra uygulanabilecek diğer tedavilerin de sonucuna olumlu katkıda bulunur. Bazı beyin tümörleri ameliyatla tamamen çıkarılabilir. Bunlar daha çok sağlıklı beyin dokusuyla arasında belirgin bir yüzey bulunan tümörlerdir. Ancak beyin tümörü ve beynin kendi sağlık dokusu iç içe geçmiş ise, yakın temas halinde ise burada ihtiyatlı davranmak ve içeride bir miktar tümör bırakıp sonrasında radyoterapi düşünmek de gerekebilir. Hangi tedavinin tercih edileceğine tümörün karakteristik özelliklerine göre karar verilir.

Beyin Tümörü Ameliyatında Nöromonitorizasyon ve Nöronavigasyon Kullanımı

Bir beyin tümörü ameliyatına başarılı demek için iki bileşen vardır. İlki tamamen ya da mümkün olduğunca fazla tümör rezeksiyonu yapmak. İkincisi de hastada herhangi bir fonksiyonel deformiteye yol açmamak. Bu iki amaca yardımcı olan iki de teknolojimiz vardır; nöromonitorizasyon ve nöronavigasyon.

• Nöromonitorizasyon, ameliyat esnasında hastanın sinir dokularına bir hasar verilmemesine yardımcı olur. Cihaz, cerrahı sinir dokulara yaklaştığı anda verdiği sinyallerle uyarır. Ayrıca hastanın tüm sinirsel aktivitesini ameliyat boyunca kaydededer.
• Nöronavigasyon, aslında Google maps gibi çalışan bir teknolojidir. Beyin tümörüne ulaşmanın en doğru yolunu cerrahi ekibe sunar.

İntraoperatif Görüntüleme

Beyin tümörü tedavisinde ameliyat esnasında kullanılan teknolojilerden biri de intraoperatif görüntülemelerdir. Yani, ameliyatı bitirmeden hastayı ameliyathaneden çıkarmadan beyin taraması yapmak… Örneğin, sağlıklı beyin dokusuyla iç içe geçmiş bir beyin tümörünü temizlerken ameliyatın bir noktasında intraoperatif görüntülemeye başvurulabilir. Tümör yeterince temizlenmiş mi, sağlıklı dokuya müdahale etmeden biraz daha fazla tümör çıkarılabilir mi diye intraoperatif görüntülemelere başvurulabilir. Bu intraoperatif görüntüleme cihazı MR, BT ya da USG olabilir.

Endoskopik Beyin Tümörü Ameliyatı

Beyin tümörü ameliyatları uzun yıllardır ameliyat mikroskobu ile yapılmaktadır. Bugün de ameliyatlarımızın büyük bir bölümünü yine mikroskop ile yapıyoruz. Bunun yanı sıra tıbbın birçok alanında geniş kullanım alanı bulan endoskobu da beyin cerrahisi pratiğimizde kullanıyoruz. Endoskopun getirdiği en önemli avantajlar, kafatasında daha küçük bir kesi yeri açılması, daha az kanama riski ve daha hızlı taburculuk olarak sıralanabilir. Günümüzde beyin tümörlerinde endoskopik cerrahiyi en sık hipofiz tümörlerinin tedavisinde kullanıyoruz.

Beyin Tümörü Ameliyatı Sonrası

Hastanın örneğin menenjiom gibi iyi huylu bir beyin tümörü varsa, çoğu zaman cerrahi ile tümör tamamen çıkarılarak tedavi başarıyla tamamlanmış olur, hasta tümöründen kurtulur. Ancak bazı beyin tümörlerinde özellikle kötü huylu olanlarda cerrahiden sonra radyoterapi ve/veya kemoterapiye başvurmak gerekir. Bu tip tümörlerde amaç cerrahiyle mümkün olduğunca fazla tümör çıkarıp sonrasında tümörün olduğu bölgeye radyoterapi vererek tümörü mümkünse yok etmek ve nüks riskini azaltmaktır.

Beyin Tümörü Ameliyatı yazısı ilk önce Prof. Dr. Yavuz Aras Resmi Web Sitesi üzerinde ortaya çıktı.

Bir kemik tümörü olan kordoma kafatası tabanında klivus kordoma adını alır. Bu bölge tam olarak beyin sapı ve omuriliğin arasında konumlanmıştır. Bu iki yapı da insan sağlığı için oldukça kritik öneme sahiplerdir. Bu nedenle kordomaların tedavisi dikkatli bir planlama ve özenli bir yaklaşım gerektirir. Klivus kordoma sıklıkla yetişkinlerde görülür. Özelikle genç yetişkinler ve orta yaşlılar risk grubundadır. Çocuklarda nadiren görülür. Bunlar genellikle yavaş büyüme eğiliminde olan tümörlerdir. Tüm beyin tümörleri içerisinde sınırlı bir grubu tutarlar. Primer beyin tümörlerinin binde 2’sini oluştururlar.

Belirtiler

Klivus kordoma, merkezi sinir sistemindeki kritik dokulara komşu olması nedeniyle büyümesiyle birlikte ciddi semptomlara yol açabilir. Bu belirtilerden en yaygın olanı çift görmedir. Diğer belirtiler arasında özellikle yüz bölgesinde uyuşma hissi, uzun süreli baş ağrısı, denge ve koordinasyon bozukluğu, işitme sorunları, koku kaybı, yutma güçlüğü ve konuşma problemleri belirtilebilir. Tümörün büyümesiyle birlikte semptomlar daha keskin ve kalıcı bir hal alabilir. Örneğin bazı ilerlemiş olgularda büyümüş kordoma beyin omurilik sıvısının akışını sekteye uğratarak hastada hidrosefaliye neden olabilir.

Klivus kordamasının tanısında MR ve/veya BT taramalarına başvurulur. Elde edilen görüntüler neticesinde hastanın tedavisi planlanır.

Klivus Kordoma Tedavisi

Tüm beyin tümörlerinde olduğu gibi klivus kordoma tedavisinde de hastaya en yarar sağlayacak olan tedavi cerrahidir. Tümörün tamamen ve hastada herhangi nörolojik defekt bırakmadan kafatasından çıkarılması olabilecek en iyi yaklaşımdır. Cerrahi yaklaşım kordomanın ve çevresinden güvenli bir alanın vücut dışına çıkarılmasını içerir. Ancak tümör omuriliğe, beyin sapına veya farklı kritik sinir dokularına yapışık halde olabilir. Bu durumda tümörün tamamen çıkarılması riskli bir hal alır. Bu nedenle tümörün tamamının değil bir kısmının vücut dışına çıkarılması amaçlanır. Ameliyatta güvenli bir şekilde mümkün olduğunca fazla tümör çıkarıp hastanın semptomlarını hafifletmek amaçlanır. Tümör kafa tabanında olduğu için aynı hipofiz ameliyatlarında olduğu gibi burundan girerek tümörü temizlemek de bir cerrahi teknik olarak gündeme gelir.

Klivus kordomanın tedavisinde sıklıkla radyoterapiye ihtiyaç duyulur. Cerrahiyle tümör ister tamamen çıkarılmış olsun ister bir kısmı içeride bırakılmış olsun hastaya radyoterapi verilmesi genellikle düşünülür. Tümörün çevresindeki kritik sağlıklı dokuları koruyarak tümöre radyasyon verilir ve zaman içinde küçülmesi, mümkünse yok olması amaçlanır. Burada geleneksel radyoterapi cihazlarına başvurulabileceği gibi Gamma Knife Radyocerrahisi de düşünülebilir. Radyoterapinin yanı sıra bazı olgularda kemoterapiden de yararlanmak gerekebilir.

Klivus Kordoma yazısı ilk önce Prof. Dr. Yavuz Aras Resmi Web Sitesi üzerinde ortaya çıktı.

Kordoma bir kemik tümör tipidir. Kafatasının tabanından başlayıp, tüm omurga boyunca, sakrum kemiğine dek herhangi bir yerde ortaya çıkabilir. Kafatasının tabanında görülen kordomalara klivus kordoma denirken omurgada görülenlere ise omurga kordoma denir. Kordomalar kötü huylu tümörlerdir. Yavaş büyürler. Çevredeki sinir dokuları üzerinde harabiyet oluşturabilirler. Beyin ve sinir cerrahisindeki tüm tümörleri düşündüğümüzde görece nadir karşılaşılan tümörledir. Yapılan bazı analizlerde her yıl 1 milyon kişiden 1’inde görülmektedir. Daha çok yetişkinlerde görülen bir tümördür. Olguların yalnızca yüzde 5’i çocukları etkiler. Daha sık 50-80 yaş aralığında tanı konur. Erkeklerde kadınlara nazaran bir nebze daha sık görülür. Mümkün olgularda cerrahiyle tümörün çıkarılması gereklidir. Ancak bazı olgularda tümör omurilik veya beyin sapı ile bitişik halde olabilir, bu durumda tümörün bir kısmını içeride bırakmak da gerekebilir.

Kordoma En Sık Nerede Olur?

Kafa tabanından başlayıp omurganın en alt seviyesine kadar kordoma görülebilir. Peki, hangi bölgede daha sık olur?

• Olguların yüzde 35’i kafatası tabanında yani omurga ile kafatasının birleştiği bölgede görülür. Burada oluşan tümörlere klivus tümörler denir. Adını bu bölgedeki klivus kemiğinden alır. Zira bu bölgede oluşan tümörler en sık klivus kemiğinden köken alır.
• Olguların diğer yüzde 35’i ise omurganın en alt kısmında yani sakrum da oluşur.
• Geriye kalan olgular ise sırasıyla en yaygın olarak boyun omurları, bel omurları ve sırt omurlarında gelişebilir.

Kordomaların metastaz yapma riski vardır. Bu risk yaklaşık yüzde 35’dir. Kordomalar en sık akciğer, çevre lenf nodları, diğer kemikler ve karaciğere yayılır. Kordamalarda tedavi sonrası nüks riski de söz konusudur.

Belirtiler

Kordomanın konumuna göre semptomlar farklılaşabilir. Ancak en yaygın belirtiler arasında sırt, kollar ve bacaklarda uyuşma, güçsüzlük, ağrı gibi semptomlar izlenir.

• Kafatası tabanındaki kordomalar, çift görme, bulanık görme, baş ağrısı gibi belirtilerle kendini gösterebilir.
• Kuyruk kemiğindeki kordomalar ise bel/kuyruk sokumunda ağrı, ciltte yumru, mesane/bağırsak fonksiyonlarında bazı sorunlar ile ortaya çıkabilir.

Kordomanın kesin tanısı için tomografi ve MR taramalarına başvurulabilir.

Kordoma Tedavisi

Kordoma tedavisi cerrahidir. Tümörün mümkünse tamamının, değilse mümkün olan kısmının çıkarılması gerekir. Omurilik, beyin sapı, farklı sinir ağları gibi önemli dokulara olan yakınlığı nedeniyle kordomaları her zaman tamamen çıkarmak mümkün olmaz. Maksimum tümör rezeksiyonunu en güvenli şekilde yapmak için nöronavigasyon ve nöromonitorizasyon gibi teknolojilerden yararlanılır. Ameliyat sonrası radyoterapi uygulamak da düşünülebilir. Öte yandan kordoma metastaz yapmışsa bu doğrultuda sistemik tedavilerden de yararlanmak gerekebilir. Yapılan bazı çalışmalarda 5 yıllık sağ kalım oranının yüzde 70, 10 yıllık sağ kalım oranının ise yüzde 40 olduğu paylaşılmıştır.

Kordoma yazısı ilk önce Prof. Dr. Yavuz Aras Resmi Web Sitesi üzerinde ortaya çıktı.

Menenjiomlar merkezi sinir sisteminin en sık görülen iyi huylu tümörlerinden biridir. Kafatası içindeki tümörleri konuşurken menenjiomlardan sıklıkla bahsederiz. Ancak menenjiomlar sadece kafatası içinde değil aynı zamanda omurilikte de görülebilirler. Zira omurilikte en sık görülen tümör de yine menenjiomlardır ve tüm omurilik tümörlerinin yaklaşık 4’te 1’ini oluştururlar.

Omurilik boyundan kuyruk sokumuna kadar uzanan bir yapıdır ve menenjiom bu yapının herhangi bir bölümünde oluşabilir. Kadınlarda en sık sırt bölgesinde (yaklaşık yüzde 80), erkeklerde ise sırtla birlikte boyun bölgesinde menenjiomlar ortaya çıkabilir. Bu haliyle omurilikte menenjiom olgularının yaklaşık 4’te 3’ü sırt bölgesinde olur. Öte yandan genç hastalarda görülen menenjiomlar boyun bölgesinde de sıklıkla izlenir. Her 3 hastanın 1’inde tümör omuriliğin bu bölümündedir.

Omurilikteki menenjiomların yaklaşık yüzde 90’ı iyi huyludur. Bu tümörler evre 1 olarak da adlandırılabilir. Kalan yüzde 10’lık kısım ise agresif, kötü huylu olmaya meyil edebilecek tümörleri oluşturur.

Omurilikte Menenjiom ile Beyindeki Arasında Fark Var mı?

Omurilikte menenjiom ile beyinde görülen menenjiom arasında görülme sıklığı açısından ciddi bir fark vardır. Menenjiom beyinde omuriliğe nazaran neredeyse 8 kat daha fazla görülür. Öte yandan tümörün karakteristiği neredeyse tamamen aynıdır. Her iki lokasyonda da menenjiomlar iyi huylu tümörlerdir ve yavaş büyürler. Başarılı bir cerrahiyle tamamen temizlenebilirler. Çok nadiren tekrarlarlar.

Belirtiler

Menenjiomlar omurilik üzerinde bası oluşturabilir. Buna bağlı olarak hastada farklı farklı şikayetler görülebilir. Basının şiddetine göre semptomların yoğunluğu da değişir. Menenjiom büyüdükçe omuriliği iter ve hastanın semptomlarını ciddi anlamda belirginleştirebilir. Ayrıca menenjiomun omuriliğin hangi bölümünde olduğu da semptomları etkiler. Peki, nedir bu belirtiler?

• Kol ve bacaklarda uyuşma
• Yürüme güçlüğü
• Kol, sırt, bacak veya göğüs kafesinde ağrı
• İdrar ve dışkı yapmayla ilişkili sorunlar
• İleri olgularda felç tablosu

Merkezi sinir sistemlerinin tümörlerinde MR taraması en önemli tanı aracıdır. Omurilik tümörü şüphesinde ilaçlı MR yapılması da düşünülebilir.

Omurilikte Menenjiom Tedavisi

Menenjiomların tedavisi cerrahidir. Omurilik üzerinde bası oluşturan tümör olduğu yerden çıkarılarak hastanın semptomları ortadan kaldırılır. Tümör tamamen çıkarılabilirse ameliyat sonrası radyoterapi ya da kemoterapi gibi tedavilere ihtiyaç duyulmaz. Cerrahi ile tam iyilik hali mümkündür.  Nüks riski azdır.

Omurilikte Menenjiom yazısı ilk önce Prof. Dr. Yavuz Aras Resmi Web Sitesi üzerinde ortaya çıktı.