Ensefalit ya da Beyin İltihabı Nedir?

Ensefalit ya da beyin iltihabı virüs ve bakterilerin merkezi sinir sistemini enfekte etmesidir. Beyin fonksiyonlarının bozulması ya da kaybı gibi ciddi sonuçları olabilen bir sağlık sorunudur. Yaşamı tehdit edebilir. Hızlıca tedavi edilmesi gerekir. Kendisini ilk aşamada ateş, baş ağrısı gibi semptomlarla gösterir. Enfeksiyonun beynin hangi bölümünü tuttuğuna bağlı olarak foksiyonel problemler de görülebilir. Hastada kafa karışıklığı, nöbet, denge kaybı, görme veya işitme duyularında zayıflama gibi septomlar izlenebilir. Çocuklar, yaşlılar ve bağışıklık sistemi zayıf olan kişiler daha çok risk altındadır. Erken aşamada tanı konulduğunda hastalık doğru bir tedavi yaklaşımıyla ortadan kaldırılabilir.

Ensefalit Türleri:

Beyin iltihabı birincil ya da ikincil olarak ortaya çıkabilir.

• Birincil Ensefalit: Bir virüsün direkt beyne bulaşması ile ortaya çıkar.
• İkincil Ensefalit: Vücudun farklı bir bölgesinde oluşan bir enfeksiyonun beyin hücrelerine karşı atağa geçmesi sonucu ortaya çıkar.

Beyin İltihabı Nedenleri

Beyin iltihabının birçok farklı nedeni olabilir. Bunlardan bazıları şöyledir:

• Herpes Virüsü Enfeksiyonları: Ağzı çevresinde ya da genital bölgede oluşabilen bu enfeksiyonlar viral beyin iltihabının en yaygın nedenidir. Suçiçeği ve Epstein-Barr gibi farklı herpes virüsleri de yine beyin iltihabına neden olabilir.
• Sivrisinek ve kene ısırması nedenli virüsler
• Kuduz virüsü
• Kızamık, kabakulak, kızamıkçık gibi çocukluk döneminde sık karşılaşılan enfeksiyonlar (aşılama ile risk çok büyük oranda azalır)

Beyin İltihabının Riskleri

Beyin iltihabının tedavisinde geç kalındığında ya da farklı nedenlerle tedaviden istenen sonuç alınamadığında hastada kas güçsüzlüğü, kas koordinasyonu eksikliği, kişilik değişikliği, hafıza problemleri, felç, işitme, görme sorunları, konuşma bozuklukları gibi farklı istenmeyen tablolar oluşabilir. Bunlar geçici olabileceği gibi kalıcı da olabilir.

Belirtiler

İlk aşamada grip benzeri semptomlar gösterebilir. Sonrasında bu belirtiler farklılaşır. Beyin iltihabının sık görülen belirtileri şu şekilde özetlenebilir:

• Ateş, baş ağrısı, kas ve eklem ağrısı, yorgunluk, bitkinlik
• Nöbet geçirme, bilinç kaybı
• His kaybı, felç, kas güçsüzlüğü
• Işık hassasiyeti
• Sinirlilik, konuşma ve işitme problemleri

Bebekler de ise beyin iltihabı kafatasının yumuşak bölgelerinde oluşan şişkinlik ile kendini gösterebilir. Mide bulantısı, kusma, vücut sertliği, beslenme problemleri, sinirlilik, agresiflik gibi farklı belirtiler de ortaya çıkabilir.

Hastalığın kesin tanısı için bir veya birden fazla tanı aracına ihtiyaç duyulabilir. Bunlar arasında MR, BT, EEG, biyopsi, lomber ponksiyon, kan ve idrar testleriyle yer alır.

Beyin İltihabı Tedavisi

Beyin iltihabı mutlaka zaman kaybedilmeden tedavi edilmelidir. Hastane yatışı yapılarak tedavinin yapılması düşünülür. Tedavi, hayati fonksiyonların korunması, enfeksiyonun ortadan kaldırılması, beynin fonksiyonel becerilerinin muhafaza edilmesi ve hasta semptomlarının ortadan kaldırılmasını içerir. Bu amaçla hastalığın şiddetine göre hastaya uygun ilaç tedavisi başlanır. Tedavi süresi şiddetli olgularda aylarca sürebilir. Erken aşamada başlanan uygun tedaviye tamamen iyileşme mümkün olabilir. Risk grubundaki hastalarda (yaşlılar ve çocuklar) yukarıda bahsedilen istenmeyen tablolar söz konusu olabilir. Bu durumda fizik tedavi gibi uygulamalar da tedaviyi eklenebilir.